Alex

Visie hernieuwde energie in het Westerkwartier

Donderdag 23 april heeft de gemeenteraad de Visie hernieuwde elektriciteit vastgesteld. Er moest af en toe stevig gediscussieerd worden. Grosso modo is de raad eensgezind over de opgave en aanpak. Gigantische molens ziet de raad niet zitten, maar meer zonnevelden wel. Er waren wel drie moties, plus één amendement voor nodig om de visie vast te stellen. Opvallend dat deze aanscherpingen allen van de coalitiepartijen én GroenLinks zijn gekomen.   

Waar gaat dit eigenlijk over?
Sinds de ondertekening van het klimaatakkoord vinden in Nederland overal gesprekken plaats over plannen hoe we deze opgave als samenleving kunnen invullen. Zo is algemeen bekend dat we in 2050 van het gas afgaan, dat kolencentrales uiteindelijk dichtgaan en dat we steeds meer elektrisch moeten gaan rijden. Dat zeggen en ondertekenen is eenvoudig, het daadwerkelijk veranderen van onze industrie, transport, bedrijven en woningen is een gigantische operatie.
In het kort komt het erop neer dat het gros van de huishoudens fors meer stroom gaat verbruiken om huizen warm te krijgen en auto’s op te laden. Voor de bedrijven en industrie is deze transitie nog veel groter. Ook is ons reis- en consumptiegedrag daarmee verbonden. Daar is Nederland nog niet klaar voor en daar is Nederland nog niet op ingericht. 

In heel Nederland wordt de komende jaren nagedacht hoe we deze opgave dan wel gaan aanpakken. Zo ook in onze provincie en de gemeente Westerkwartier. De start is deze visie. Het vervolg is de strategie uitwerken op provinciale schaal in een Regionale Energie Strategie.(RES) Voor heel Nederland worden deze RES’en opgesteld om vervolgens door de planbureaus te worden opgeteld en doorgerekend. Zo wordt zichtbaar in hoeverre we als land onze doelen halen voor 2030 met een doorkijk naar 2050. Worden ze niet gehaald, dan zal er meer moeten gebeuren. Dit proces duurt nog iets meer dan een jaar. 

Wat is in het kort de visie?
Het principe van onze visie is vrij simpel: Wat wij verbruiken willen we grotendeels zelf opwekken. Wat niet zelf opwekt wordt, moeten we elders halen. Het is daarmee ook een kwestie van je verantwoordelijkheid nemen, niet doorschuiven en eigen broek ophouden. De prognose voor wat in het Westerkwartier verbruikt wordt in 2030 is ca. 700 GWh. Waarvan we ongeveer de helft in 2030 op eigen gebied willen opwekken. Hieronder de verdeling in de taartpunt naar verbruik. 

alex.png

Wat het complex maakt, is dat ondertussen al wel maximaal ingezet wordt op grote windparken, waterstof en capaciteitsverhoging in de netwerken. Deze ontwikkelingen zullen op lange termijn een zeer belangrijk deel van Nederland van energie voorzien, en dus de opgave voor afzonderlijke gemeenten doen verkleinen, zeker voor de steden, want daar is minder ruimte beschikbaar.
Dit alles kan niet van vandaag op morgen. Daar hebben we dus zo’n 30 jaar de tijd voor. Gelukkig helpt de techniek ons. Dat betekent ook dat we plannen moeten hebben die recht doen aan de opgave, de beschikbare tijd en de technologische ontwikkelingen. Het gaat zeker grote invloed hebben op ons landschap. Daarom is tijd een belangrijke factor. Tijd is nodig om echt haalbare plannen te maken op onze schaal, maar ook op Nationale en Europese schaal. 

De aanpak van de ChristenUnie:
- Zet de opgave uit in de tijd, kijk eerst naar 2030.
- Focus op kleinschaligheid dichtbij inwoners  en met stimulans voor energie coöperaties;
- Zorg voor de verinnerlijking van de klimaatopgave door stevige inzet op energiebesparing van woningen.
- Zet maximaal in op zon, en daarbij eerst op de daken.
- Ga met dorpen en coöperaties op zoek naar mogelijkheden voor relatief kleinschalig wind en zon.
- Maak een begin met wat op lange termijn op ons afkomt. Onderzoek de haalbaarheid en inpasbaarheid van grootschalige opwekking binnen de schaal van de landschapselementen. (denk aan NAM-locatie, A7, kanaal en spoor)
- Probeer meerdere doelen te dienen, bijvoorbeeld natuurontwikkeling en wateropgave in Zuidelijk Westerkwartier koppelen aan zonnevelden. 

Deze visie is maar een fractie van hoe de onomkeerbare energietransitie tot stand moet komen richting een echt duurzame samenleving.

Alex Steenbergen

Voor de liefhebbers is heel veel achtergronddocumentatie beschikbaar; 

Enquête Westerkwartier: http://www.overwesterkwartier.nl.
Visie Westerkwartier: https://portal.ibabs.eu/Agenda/View/89777a3f-77e8-4b8a-b631-21bd8aa2ffdc
Regionale Energie Strategie: https://www.regionale-energiestrategie.nl/home/default.aspx
Energie in Europa: https://europa.eu/european-union/topics/energy_nl